جداسازي و شناسایی باکتري هاي پروبیوتیکی تولید کننده اسید لاکتیک از شیر الاغ

دانلود نسخه pdf این مقاله

مقدمه:

استفاده شیر الاغ بهعنوان یک منبع تغذیه جدید، به دلیل خواص تغذیهاي و فقدان پروتئینهاي آلـرژي زا در حـال افـزایش است. فلور میکروبی شیر الاغ ، بهخصوص باکتري هاي اسید لاکتیک (LAB) آن هنوز بهطورکامل شناسایی نشده انـد . ایـن تحقیـق بـراي اولین بار با هدف بررسی فلور میکروبی شیر الاغ بهمنظور شناسایی باکتريهاي بومیبا خواص پروبیوتیکیانجام گرفت.

 

مواد و روش ها:

باکتريهاي اسید لاکتیک شیر الاغ با استفاده از محیط هاي کـشت اختـصاصی و بـه کمـک روش هـاي اسـتاندارد میکروبیولوژي شناسایی گردیدند . تعداد 250 کلونی مجزا و تصادفی از 3 نمونه شیر الاغ مربوط به عـشایر شهرسـتان سلـسله جداسـازي شدند. براي شناسایی گونه ها از آزمون هاي گرم، کاتالاز، حرکت در محیط جامد، توانـایی رشـد در pH=9/6 و غلظـت (6/5(w/v% کلریـد سدیم، تخمیر قندها و آزمون هیدرولیز هیپورات سدیم به همراه شناسایی میکروسکوپی استفاده شد.

 

یافته ها:

از 250 کل ونی انتخابی، 20 کلونی، باکتريهاي کاتالاز منفی ،گرم مثبت و کوکسی بودند. نتایج این مطالعه نشان داد کـه شـیر الاغ عمدتاً حاوي گونه هایی از دو جنس استرپتوکوکوس و انتروکوکو س است. بیشترین نوع باکتري جداسازي شده به گونـه ي انتروکوکـوس فکالیس (حدوداً 55%) تعلق داشتند. براي اولین بار در ایران، نتایج این آزمایش توانست گونه ي اسـترپتوکوکوس دیورسـی را از شـیر الاغ جداسازي و گزارش نماید.

بحث و نتیجه گیري:

علیرغم فراوانی لیزوزیم در شی ر الاغ، وجود باکتري هاي پروبیوتیک مفید نشان می دهد که این شیر می توانـد جایگزین مناسبی براي تغذیه کودکان حساس به پروتئین هاي شیر گاو باشد . تولید باکتریوسین ها توسط انتروکوکوس فکالیس، می توانـد از رشد و تکثیر سایر باکتري هاي بیماري زا جلوگیري کند . شناسایی گو نه استرپتوکوکوس دیورسـی در شـیر الاغ مـی توانـد زمینـه را بـراي مطالعات بعدي در خصوص مشخصات این باکتري در کشور فراهم کند.

 

واژههاي کلیدي:

شیر الاغ، انتروکوکوس، باکتريهاي اسید لاکتیک، استرپتوکوکوس دیورسی، پروبیوتیک.

 

مقدمه پروبیوتیکها یک و یا مخلـوطی از م یکروارگانیـسم – هاي زنده هستند، که در انسان و حیوانات، به وسیله بهبود شرایط براي رشد جمعیت میکروارگانیسم هاي بـومی روده سرکوب میکروارگانیـسم هـاي پـاتوژن، ضـد جـوش، ضـد – میتوانند سودمند باشند (1). اثرات پروبیوتیـک هـا شـامل ســرطان، افــزایش پاســخهــاي ایمنــی و کــاهش ســطوح کلسترول است (2). بر اساس بـرآورد آکـادمی آلـرژي آمریکـا، حـدود 5 درصد از کودکان زیر 5 سـال و 4 درصـد از نوجوانـان بـه ترکیبات مواد غذایی آلـرژي دارنـد (3). از ایـن میـان، در حدود 0/3 درصد تا 7/5 درصد از نوزادان در سراسـر دنیـا به شیر گاو بخصوص پـروتئین هـاي موجـود در شـیر گـاو نوزادش شیر بدهد، شیر گاو یکی از بهتـرین و اولـین راه – آلرژي دارند . با این حال، در صـورتی کـه مـادر نتوانـد بـه حلهاي پیش روي والدین است . عدم تحمـل شـیر گـاو و حساسیت به آن ممکن است خفیف، متوسط تا شدید بوده و در مواردي خطرناك و کشنده شود(3). اگرچه سابقه تغذیه نوزادان در ی تیمخانههـا بـا شـیر الاغ در فرانسه به اواخر قرن نوزدهم می رسد (4)، تنهـا در سالهاي اخیر دانشمندان متوجه شده اند که باید به دنبال جایگزینی براي تغذیه نوزادان مبتلا به آلرژي به شیر گـاو بگردند. این موضوع سبب شده است که به تازگی شیر الاغ بـه دلیـل خـواص تغذیـهاي، برخـورداري از فعالیـتهـاي ایمنولـــوژیکی و جلــوگیري از آترواســکلروزیس توجـــه متخصصان تغذیه را بـه خـود جلـب نمایـ د (5) شـیر الاغ سرشار از پروتئین هاي α-لاکتالبومین و β-لاکتوگلوبـولین به ترتیب با 35% و 50% کل بخش نیتروژن دار در مقایـسه با 20 %در شیر گاو است . میزان کـاز ئین موجـود در شـیر الاغ حدود 7/8 گرم بر لیتر اسـت کـه از ایـن نظـر بـسیار شبیه به شیر انسان است (6). علاوه بر خـصوصیاتی چـون خواص تغذیه اي، خواص فیزیولـوژیکی نظیـر ایمنـی زایـی (ایمنوگولـوبینهـا و سـایر پـروتئینهـا)، کمـک گوارشـی (آنزیمها و مهارکنندههاي آنزیمی، تثبیـت کننـد ه، انعقـاد کنندگی، یا حامل پروتئین هـا ) و تولیـد فاکتورهـاي رشـد (هورمونها) (7)، بار میکروبی پایین به دلیل مقادیر فراوان لیزوزیم در مقایسه با شـیر سـایر احـشام (4) عـدم وجـود میکروبهـاي بیمـاري زایـی ماننـد .Salmonella spp، Streptococcus ،Streptococcus equi در Listeria monocytogenes و equisimilis صـورت رعایـت اصـول بهداشـتی در شـیر الاغ و خـواص درمانی ازجمله اثـرات ضـد التهـابی، ضـد میکروبـی، ضـد سرطانی و ضد تصلب شرائین این شیر را در زمره بهتـرین منابع تأمین شیر براي نوزادان قرار داده است (8). بهعلاوه، تحقیقات اخیر نشان می دهند که ترکیبات شیر الاغ داراي اثرات ضد سرطانی (9)، خواص ضد ویروسی (10)، اثـرات ضد میکروبی گسترده اي بوده (11 ,12) و میتوانـد باعـث انگیزش و تقویت سیستم ایمنی سالمندان گردد (13). شناسـایی، جداسـازي و غربـال میکروارگانیـسمهـا از منابع طبیعی، وسیله اي مؤثر براي دست یابی به گونه هایی از باکتريهاست که از لحـاظ ژنتیکـی حـائز اهمیـت هـستند . طیف وسیعی از میکروارگانیـسم هـا در شـرایط مختلـف در اطــراف مــا در حــال زنــدگی هــستند . بــسیاري از ایــن میکروارگانیسمها نقش مؤثري در بهبود شرایط زندگی سایر موجودات از جمله انسان دارنـد . بـراي مثـال، بـاکتري هـاي اسید لاکتیک، پروبیوتیک هاي زنده اي هستند که بـا اصـلاح تعادل میکروبی داخل دستگاه گـوارش بـه خـصوص محـیط روده در موجودات زنـده و بـه دنبـال آن تغییـر متابولیـسم میکروبی، باعث افزایش سیستم ایمنـی بـدن، جلـوگیري از عفونتهاي باکتریایی و جلوگیري و درمان اسهال در انـسان میشوند (14). مواد لبنی از جمله مواد غـذایی هـستند کـه این باکتري ها در آن زندگی میکنند. بشر سـال هاسـت کـه براي تغییر خصوصیات طعـم و بافـت محـصولات لبنـی بـه منظور افـزایش زمـان مانـدگاري آنهـا از ایـن بـاکتري هـا استفاده مـی کنـد (15) نقـش اولیـه ي بـاکتري هـاي اسـید لاکتیک تخ میر کربوهیدراتها و بـه دنبـال آن کـاهش pH محصولات لبنی است . وجود pH اسـیدي بـه دلیـل تولیـد اسـیدهاي آلـی بـهخـصوص اسـید لاکتیـک، دي اسـتیل، پروکـسید هیـدروژن و باکتریوسـین هـاي متعـدد، از جملـه عوامل اصلی حفظ خواص مفیـد فـرآورده هـاي لبنـی اسـت (16). افزودن باکتري هاي اسید لاکت یک به مواد غـذایی روز به روز در حال افزایش است به طوري که تقاضا براي مـصرف مواد غذایی بخصوص مواد لبنی حاوي باکتري هاي مفید بـه طرز چشمگیري افزایش یافته اسـت . از ایـن رو، جـستجوي گونههاي جدیدي از بـاکتري هـاي مفیـد اسـید لاکتیـک از منابع مختلف براي بهره برداري در تغذ یه انسان بـسیار حـائز اهمیت است . با وجود آنکـه در مـورد ترکیبـات شـیمیایی و تغذیهاي شیر الاغ اطلاعـات کـافی در دسـترس وجـود دارد (17 ,18)، در خــصوص میکروفلــور (میکروارگانیــسمهــاي موجود در شیر ) شیر ا لاغ اطلاعات بـسیار نـاچیز و انگـشت شمار است (6 ,8 ,19 -21). به جرأت میتوان گفـت کـه در مورد باکتري هاي اسید لاکتیک شیر الاغ تعداد تحقیقـات از تعداد انگشت هاي یک دست هم کمتر است (17 ,22). ایـن تحقیق به منظور شناسایی باکتري هاي اسید لاکتیـک شـیر الاغ به امید یافتن گونه یا سویه هاي جدید براي اسـتفاده در صنایع لبنی انجام شده است. مواد و روشها نمونهگیري در یک مطالعه تجربی سه نمونه شیر الاغ از سه ماده الاغ سالم عشایر منطقـه سلـسه الـشتر در شـمال اسـتان لرستان در سال 1393 تهیه و در شرایط استریل در دماي 4 درجه سانتی گراد در کمتر از 24 ساعت بـه آزمایـشگاه منتقل شدند . براي نمونه گیري ابتدا سـطح پـستان دامهـا توسط الکل اتیلیک 70% کاملاً ضدعفونی شـد . سـپس بـا دستمال کاغذي استریل سطح پستان خشک و در نهایـت مبادرت به شیر دوشی گردید . از هر کـدام از دام هـا از هـر دو پستان مقدار 10 میلی لیتر شیر جمع آوري شد . نمونهها پس از انتقال بـه آزمایـشگاه بـه مـدت 24 سـاعت در 37 درجه سانتی گراد قرار گرفتند . سپس براي ادامه ي مراحـل بعدي آزمایش در فریزر 20- درجه سانتی گـراد قـرار داده شدند. آنالیزهاي میکروبی 1 10- به منظور فراهم آوردن شرایط کشت، رقت هـاي 6- تا 10 از نمونـه هـاي شـیر بـا اسـتفاده از افـزودن سـرم فیزیولوژي (0/9 NaCl w/v%) تهیه گردید . از هر یک از رقتهاي یاد شده، مقدار یک میلی لیتر در محـ یط MRS جامد شده توسط آگار، کشت گردید . محیط کـشت در دو دماي 28 و 37 درجه سانتیگراد به مـدت 72 سـاعت در شـرایط هـوازي انکوبـه شـدند. پـس از رشـد بـاکتريهـا، کلونیهاي تشکیل شده بر روي محیط کشت از نظر اندازه و شکل مورد ارزیابی قرار گرفتند . از تمام کلونی هـایی کـه نماینده همه اندازه ها و اشکال بودنـد، بـه صـورت تـصادفی 250 کلونی برداشته شد و در محـیط هـاي MRS جامـد تازه کـشت داده شـدند . عمـل بـاز کـشت تـا اطمینـان از خلوص کلونی هاي تک هـر دو روز یـ کبـار انجـام گرفـت . تعداد 70 کلونی مج زا و خالص از مجموعه همـه نمونـه هـا انتخاب و از آنها براي آزمایشهاي بعدي استفاده شد. آزمونهاي تشخیصی آزمون گرم بر اسـاس روش کریـستیان گـرم (23) و کاتالاز بر اساس روش آکابندا صورت گرفت (24)، توانـا یی رشد در دماهاي 15 و 42 درجه سـانتی گـراد و همچنـین توانــایی رشــد د ر pH=9/6 بــر اســاس روش اســنیت و همکـاران، توانــایی رشـد در غلظـت (6/5 (w/v% کلریــد سدیم، آزمودن حرکـت در محـیط آگـار بـر اسـاس روش تیسلر و سن هولزر، تولید اسید از کربوهیدرات هاي مختلف در محیط نوترینت و فنول رد به عنـوان معـرف رنگـی و 2 درصد کربوهیـدرات بـر اسـاس روش تـورس لینـ انز بـراي تمامی کلونی هاي انتخاب شـده صـورت گرفـت (25 ,26).

هطور کلی، جهت انجام آزمون کاتالاز، کـشت تـازه ي هـر یک از کلونی ها از محیط MRS جامد در دماي 37 درجه سانتیگراد به مدت 15 ساعت تهیه شد . تولید حباب هـاي اکسیژن پس از مجاورت باکتري ها بـا پراکـسید هیـدروژن نشانهي مثبت بودن آزمون کاتالاز تلقی گردید (24). براي آزمون رشد در محیط کشت حاوي کلریـد سـدیم از روش دمن و همکاران (27) استفاده شد . در این آزمون از محیط رشد نوترینت به همراه کلرید سدیم به عنوان محیط رشـد انتخابی براي باکتري هاي مقـاوم بـه نمـک کلریـد سـدیم استفاده گ ردید. رشد باکتري در این محیط به عنوان مثبت بودن آزمون تلقی میشود (27). آزمون حرکت باکتري در محـیط آگـار بـراي تمـایز باکتريها بر اساس حرکت باکتري ها بـا اسـتفاده از تـاژك است. در این آزمون از محـیط نوترینـت جامـد بـه عنـوان محیط کشت و از دیـسک هـاي آغـشته بـه سوسپانـسیون باکتري اسـتفاده شـد . انتـشار هالـه رشـد بـاکتري از لبـه دیسک نشان دهنده مثبت بودن آزمـون حرکـت بـاکتري است (25). براي انجام آزمون تخمیـر قنـدها، از قنـدهاي گلـوکز، ملیبیوز، سوربیتول، رافینوز، لاکتوز، ساکارز، زایلوز، ترهالوز، فروکتوز، گالاکتوز ، آرابینوز و مـانیتول اسـتفا ده شـد . از هـر یک از قندهاي یاد شده مقـدار 2% بـه هریـک از لولـه هـاي حاوي محیط نوترینت اضافه شد . سپس محیط کشت مـایع پس از تلقیح با باکتري و افزودن فنول رد بـه عنـوان معـرف، در دماي 37 درجه سانتیگراد به مـدت 48 سـاعت انکوبـه شد. تبدیل رنگ ارغوانی به رنـگ زرد نـشانه تخمیـر قنـد و تولید اسید در نظر گرفته شد (26). براي آزمون تولید گـاز، از تخمیر قند از لوله هاي دورهام استفاده شد . تجمع حبـاب هوا در لوله هاي دورهام مثبت بودن آزمون تولید گاز حاصـل از تخمیـر قنـد را نـشان مـی دهـد (28). آزمـون هیـدرولیز هیپورات سدیم به کمک معرف نین هیدرین ب ر اساس روش کـولینز صـورت گرفـت. از بـاکتري انتروکوکـوس فکـالیس ATCC29212 بــهعنــوان شــاهد مثبــت و از بــاکتري لئوکونوستوك مزنترویدس به عنوان شاهد منفـی در آزمـون هیدرولیز هیپورات سدیم استفاده شد. یافتهها مشاهدات این آزمایش نشان داد رشد تعداد کلونی ها در دمـاي 28 درجـه سـانتیگـراد خیلـی کمتـر از تعـداد کلونیها در دماي 37 درجـه سـانتی گـراد بـود . بـه عـلاوه کلونیهاي حاصل در دماي 28 درجه سـانتی گـراد از نظـر اندازه ریزتر و رشد کمتري نسبت باکتري هـاي دمـاي 37 درجه سانتی گراد داشتند . بـا کـشت مجـدد و انتقـال ایـن باکتريها به دماي 37 درجه سانتی گراد رشد آن ها بیـشتر شده و اندازه کلونی بزرگتر شد. نتایج نشان داد که بهترین رقت براي رشد باکتري ها 4- در دماي 37 درجه سانتی گـراد، رقـت 10 بـود . بـا ایـن حال، باکتري ها در دماي 28 درجه سانتی گـراد و در تمـام رقتها رشد کمی داشتند و از تمام رقت هـا بـراي انتخـاب کلونی براي مراحل بعـد اسـتفاده شـد، بـه طـوري کـه در مجموع تعداد 250 عدد کلونی بـه تـصادف از هـر دو دمـا انتخاب شد . پس از کشت مجدد کلونی ها از بین 250 عدد باکتري، تعداد 70 باکتري که از نظر اندازه و شکل نماینده همه باکتري ها بودند، انتخاب شـدند و بـراي آزمـون هـاي تشخیصی مو رد بررسـی قـرار گرفتنـد . از ایـن تعـداد، 45 کلــونی (64/28%) کاتــالاز منفــی و گــرم مثبــت بودنــد . مـشاهدات میکروسـکوپ نـوري بـا درشـت نمـایی ×100 حضور باکتري هاي کوکسی شکل در دسته هـاي دوتـایی و چندتایی را نشان داد که مشخصه حضور فراوان این گونـه باکتريها در شـیر بـود (شـکل 1). از تعـداد 45 بـاکتري، تعداد 33 باکتري (73/3%) بـاکتر يهـا قـادر بـه رشـد در دماي 15 و 42 درجـه سـانتی گـراد بودنـد و 12 بـاکتري (26/6%) در این دو دما رشد ضـعیفی داشـتند . تعـداد 20 باکتري از میان 45 باکتري انتخـاب شـدند و آزمـون هـاي تشخیصی مختلف در مورد آن ها صـورت گرفـت . از تعـد اد 0 باکتري انتخابی، 9 باکتري (45%) توانایی رشد در 9/6 =pH و رشــد در نمــک کلریــد ســدیم (6/5(w/v% را نداشتند و11بـاکتر ي (55%) توانـایی رشـد در pH 9/6 و کلریـد سـدیم (6/5(w/v% را داشـتند. همـه بـاکتريهـا توانایی تخمیر گلوکز بدون تولید گاز را داشتند. شــکل 1. تــصویر میکرســکوپ نــوري (×100) بــاکتري انتروکوکوس فکالیس . فلشها زنجیره هاي دوتایی و چند تـایی باکتريهاي کوکسی شکل را نشان می دهند بــا توجــه بــه نتــایج آزمــون هــاي گــرم و کاتــالاز، خصوصیات مورفولـوژي سـلولی و تولیـد گـاز از گلـوکز و توانایی رشد باکتريها در pH=9/6 و نمک کلریـد سـد یم (6/5 (w/v%، باکتري ها در دو گـروه فنـوتیپی جداسـازي شدند. کوکسیهاي گرم مثبت، کاتالاز منفی که به خـوبی قادر به رشد در دماي 15 و 42 درجه سانتی گراد بودنـد و همچنـین بـا توانـایی رشـد در pH 9/6 و نمـک کلریـد سدیم (6/5(w/v%، به عنوان انتروکوکوس در نظـر گرفتـه شدند. همچنین کوکسیهاي گرم مثبت، کاتالاز منفی کـه رشــد متغیــر و ضــعیفی در دماهــاي 15 و 42 درجــه سـانتیگـراد نـشان دادنـد و همچنـین توانـایی رشــد در نداشـتند را %6/5(w/v) سـدیم کلریـد نمک و pH=9/6 بهعنوان اسـترپتوکوکوس در نظـر گرفتـه شـدند (29). از میان باکتريهاي هر یک از دو جـنس غ الـب، یـک نمونـه انتخاب و به نام EF93929 مربـوط بـه گونـه فکـالیس و SD93929 مربـوط بـه گونـهي دیورسـی نـامگـذاري و آزمایشهاي بعدي روي آنها انجام شد. شــکل 2. آزمــون هیپــورات ســدیم. (1) اســترپتوکوکوس دیورسی (2) ،(SD93929) انتروکوکـوس فکـالیس (EF93929)، (3) انتروکوکـوس فکـالیس 4) ،ATCC29212) لئوکونوسـتوك مزنترویدس. از نتایج حاصـل از تخمیـر قنـدها و آزمـون حرکـت باکتري براي تشخیص باکتري ها در سـطح گونـه اسـتفاده شد که نتایج آن در جدول 1 آورده شده است . نتـایج ایـن تحقیق نـشان داد کـه بـاکتري هـاي جـنس انتروکوکـوس متعلق به گونه فکـالیس هـستند . همچنـین بـاکتري هـاي جنس استرپتوکوکوس به گونه اسـترپتوکوکوس دیورسـی تعلــق دارنــد. آزمــون هیــدرولیز هیپــورات ســدیم بــراي باکتريهاي شناسایی شده در این تحقیق در حـضور نـین هیدرین تولید رنگ بـنفش پـر رنگـی نمـود کـه نـشانه ي هیدرولیز این ماده بود (جدل 1). باکتريهـاي شـاهد ایـن آزمون مطابق انتظار واکنش نشان دادند (شکل 2). بحث و نتیجهگیري باکتريهاي اسید لاکتیـک نقـش مهمـی در سـلامت، ارزش غذایی و خواص فیزیکو – شیمیایی شیر دارند . تا آنجـا که اطلاعات ما نشان می دهد، این تحقیـق بـراي اولـین بـار است که در ایران روي باکتري هاي اسید لاکتیک موجود در  شیر الاغ به عنوان منبع جدیدي از این بـاکتري هـا متمرکـز شده است. جدول1. نتایج آزمایشهاي فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی باکتريهاي استخراج شده از شیر الاغ Streptococcus :.SD ضعیف رشد :W و Enterococcu faecalis:EF ،devriesei بعد از آنکه شیر خام در انکوباتور به مدت 48 ساعت انکوبـه مــیشـود، بـهطـور طبیعـی شـرایط رشـد بـراي باکتريهـاي اسـید دوسـت ی هماننـد بـاکتري هـاي اسـید لاکتیک فراهم می شود. تیمـار گرمـایی شـیر خـام سـبب افــزایش رشــد و ظهــور بــاکتري هــاي گرمادوســت و اسیددوســت در شــیر مــیشــود. کارمینــاتی و همکــاران (2010) با انکوبه کـردن شـیر در دماهـاي 62 ،45 ،37 و 65 درجه سانتی گراد مشاهده کردند که تعداد باکتري هاي استرپتوکوکوس و انتروکوکوس در مقایسه با سایر باکتري – ها افزایش پیـدا کـرد (30). همچنـین ژانـگ و همکـاران (2008) پس از نگهداري نمونه هاي شیر الاغ در دم اي 20 درجه سانتی گـراد بـه مـدت 24 سـاعت، بـه ایـن نتیجـه رسیدند که ترکیبات ضد میکروبـی موجـود در شـیر مثـل لیزوزیم و لاکتوفرین قادر به جلوگیري از رشد باکتري هاي اســید لاکتیــک نیــستند (12). کارمینــاتی و همکــاران (2014) مشاهده کردند که نگهداري شیر الاغ در 4 درجه ســانتیگــراد باعــث کــاهش بــاکتري هــاي لاکتوکــوك و لاکتوباسیل در شیر می شـود . وجـود میـزان زیـاد لیـزوزم (4000mg/l) در شیر الاغ از جمله موانع تکثیر این قبیل باکتريهاست، به گونه اي که وجود لیزوزیم زیـاد در شـیر الاغ باعث هیدرولیز باندهاي گلیکوزیدي پلی سـاکاریدهاي موجود در دیواره باکتريها میشود (17). انتروکوکوس فکالیس سویه غالب از انتروکوکـوس در دستگاه گوارش انـسان اسـت (31). تحقیقـات نـشان داده است که حضور انتروکوکوس فکالیس در تعـداد زیـادي از مواد غذایی همیـشه بـا آلـودگی مـدفوعی ارتبـاط نـدارد . انتروکوکوسهـا ارزش کمـی از نظـر شـاخص آلـودگی در مراحل صنعتی مواد غذایی دارند . هـر چنـد انتروکوکـوس فاسیوم و انتروکوکوس فکالیس به فراوانی از مدفوع انـسان جدا شده اند، اما این گونه هـا در احـشام اهلـی مثـل؛ گـاو، گوسفند و خوك کمتر دیـده مـی شـوند . انتروکوکـوس هـا جمعیـت غالـب شـیر خـام را در الاغ بـه خـود اختـصاص دادهاند (17). انتروکوکوکسها نهتنها در حیوانات خونگرم، بلکه در خاك، منابع آب، بافت هـاي گیاهـان، سـبزیجات و حشرات وجود دارند (32). دماي بهینه براي رشد باکتري هاي انتروکوکـوس 37 درجه سانتی گراد است . همچنین رشد زیاد در این دما بـه دلیل مقاومت نسبت به مواد ضد میکروبی شیر الا غ، مـانع (2007) بهترین دما را براي تولید و فعالیت باکتریوسـین – از رشد سایر باکتري ها می شود (33 ,34). پواتا و همکاران هــاي موجــود در انتروکوکــوس فکــالیس را 37 درجــه سـانتی گـراد تـشخیص دادنـد . در ایـن دمـا، باکتریوسـین مربوط به انتروکوکـوس فکـالیس روي رشـد چندگونـه از باکتريهاي جنس انتروکوکوس و چنـد جـنس دیگـر اثـر بازدارنـــدگی داشـــت (35) از طـــرف دیگـــر، در میـــان بـاکتري هـاي جـنس انتروکوکـوس، گونـه فکـالیس بـراي مقاومت فراوان آن بـه سـطوح بـالایی از لیـزوزیم معـروف هستند (33). این موضوع می توانـد نتـایج ایـن مطالعـه را توجیه کند که تقریباً تما م گونه هاي انتروکوکوسی موجـود در شــیر الاغ از گونــه ي فکــالیس بودنــد . کارمینــاتی و همکاران (2014) نیز علیرغم بهینه سازي محیط و شرایط کشت از 9 گونه انتروکوکوس، 5 نمونـه از گونـه فکـالیس پیدا کردند (17). در این تحقیق باکتري استرپتوکوکوس دیورسی براي اولین بار است ک ه در ایران شناسایی و گزارش می شود. در سال 2004 کـولینز و همکـاران ایـن بـاکتري را از دنـدان اسب استخراج کردند (36). آزمون هیپورات سدیم یکی از آزمونهاي مؤثر براي تشخیص گونه هاي اسـترپتوکوکوس بهخصوص گونه تازه شناسایی شده دیورسی است (37). با این حال برخی از گون ههاي انتروکوکوس مانند فکالیس نیز در این آزمون مثبت هستند (شکل 2). با وجود تلاش بـراي شناسـایی و جداسـازي بیـشتر باکتريهاي اسید لاکتیک موجود در شیر الاغ، این مطالعه تنوع اندکی در جنس ها و گونه هاي شناسایی شده را نشان داد. چنین تنوع اندکی توسط دیگر محققان نیـز در مـورد شیر الاغ گزارش شده است (17 ,22). لذا به نظر می رسـد تا با جمع آوري نمونه اي بیشتر و کشت در شرایط مختلف، این امکان وجود داشته باشد تا باکتري هاي اسید لاکتیـک مربوط به جنس هاي معروف موجود در شیر سایر احشام را شناسایی و جداسازي نمود. از آنجایی که امروز ه از انتروکوکوس فکالیس به عنوان یکی از باکتري هاي اسید لاکتیک فرصت طلـب در مقـاوم شدن به آنتی بیوتیکها یاد مـی شـود (38 ،39)، پیـشنهاد مـیشـود تـا در صـورت نیـاز و مـصرف شـیر الاغ، حتمـاً بهصورت پاستوریزه (تیمار حرارتی مناسب) مصرف شود. تشکر و قدردانی بدینوسیله از آقایان دکتر شیرخانی و دکتر رفیعی و همچنین سرکار خانم اعتمادي براي مساعدتهاي بیدریغشان قدردانی میشود. همچنین از عشایر و دامداران عزیزي که امکان جمعآوري نمونهها را فراهم نمودند، کمال قدردانی به عمل میآید

دانلود اصل مقاله:

 http://journals.lums.ac.ir/index.php/yafte/article/viewFile/597/501